Od 1 stycznia br. Zostały nałożone na przedsiębiorców nowe obowiązki w zakresie recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych. Nie uzyskanie określonego poziomu odzysku i recyklingu powoduje obowiązek uiszczenia opłaty produktowej.

Opłatę produktową oblicza się jako iloczyn stawki opłaty i różnicy pomiędzy wymaganym a osiągniętym poziomem odzysku przeliczonej na wielkość wyrażoną w masie albo ilości produktów lub opakowań. Opłatę oblicza się dla każdego rodzaju opakowań lub produktów związanych z odpadami poużytkowymi. Aby obliczyć całkowitą opłatę produktową, należy pomnożyć stawkę tej opłaty dla konkretnej grupy materiałowej (rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2001 r. w sprawie stawek opłat produktowych – Dz. U. Nr 116, poz.1235) przez masę opakowań albo ilość produktów oraz przez obowiązujący poziom recyklingu (rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2001 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych – Dz.U. Nr 69, poz. 719).

Przedsiębiorcy mogą wybrać formę odzysku i recyklingu kierując się podejściem ekonomicznym. W świetle podatkowej i ekonomicznej analizy istnieją zasadnicze podstawy, aby zaliczyć opłatę produktową do kosztów uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego.
W ramach ustawy z 15 lutego 1992 r. art. 15 ust.1 o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn.zm.) – kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. W związku z tą definicją obowiązek ponoszenia opłat produktowych funkcjonuje w ramach prowadzonej przez podatników działalności gospodarczej i związany jest z realizacją celu, jakim jest uzyskiwanie przychodów ze sprzedaży produktów.
Opłata produktowa w ramach obowiązujących przepisów prawnych, nie powinna być uznana za sankcję z tytułu nieprzestrzegania przepisów w zakresie ochrony środowiska, lecz za opłatę o charakterze normatywnym, który ma na celu zrealizowanie norm w zakresie ochrony środowiska. Opłaty produktowe uiszcza się nie dlatego, że nie przestrzega się przepisów, tylko w wyniku wyboru określonego sposobu realizacji odzysku i recyklingu odpadów.

Ze środków pochodzących z opłat produktowych uiszczanych przez przedsiębiorców, które są przekazywane przez Urzędy Marszałkowskie do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, będą również finansowane działania związane z odzyskiem i recyklingiem odpadów opakowaniowych.
Opłata produktowa powinna być wpłacana na odrębny rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego do 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego dotyczyła, a zatem pierwsze opłaty za 2002 r. powinny być uiszczane do 31 marca 2003 r.

Opłata depozytowa
Oprócz opłaty produktowej funkcjonuje również opłata depozytowa, związana ze sprzedażą akumulatorów ołowiowych. Sprzedawca detaliczny takiego akumulatora jest zobowiązany przy jego sprzedaży do przyjęcia zużytego akumulatora lub do pobrania opłaty depozytowej. Stawka opłaty depozytowej wynosi 30 zł za sztukę. Przy sprzedaży akumulatora sprzedawca potwierdza na fakturze VAT lub paragonie fiskalnym wysokość pobranej opłaty depozytowej.
Dla celów podatku dochodowego, stosownie do art. 12 ust 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychodami są otrzymane pieniądze. Zatem w chwili pobrania opłaty depozytowej u sprzedawcy powstaje przychód podatkowy wpływający na dochód opodatkowania. Jeżeli sprzedawca zwróci opłatę depozytową, to w tym momencie zwrot tej opłaty staje się dla sprzedawcy kosztem uzyskania przychodów.

Obsługą przedsiębiorców w zakresie przejmowania obowiązków nałożonych na nich przez nowe prawo zajmują się Organizacje Odzysku o charakterze non-profit. Jedną z nich jest Polski System Recyklingu S.A., gdzie można zasięgnąć niezbędnych informacji.