Przy obróbce materiałów i eksploatacji maszyn powstają odpady, które mogą być niebezpieczne. Według GUS stanowią one ok. 1 proc. ogółu wytwarzanych odpadów w Polsce. Ma to ogromne znaczenie, gdyż wiele z nich, jak papier czy plastik, może być poddawane procesowi odzysku. Gospodarowanie odpadami niebezpiecznymi podlega dodatkowym regulacjom prawnym.

Odpady niebezpieczne z możliwością odzysku - sprawdź regulacje prawne

Z myślą o środowisku

Do niebezpiecznych odpadów zaliczamy te, o właściwościach łatwopalnych, toksycznych, szkodliwych. Ich przedostanie się do środowiska może stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowa i życia ludzi i zwierząt oraz dla ziemi. – Podczas procesów przemysłowych powstają m.in. odpady niebezpieczne, z których część można i warto wykorzystać ponownie, co dzięki zastosowaniu innowacyjnych rozwiązań w gospodarce odpadami jest możliwe. Jako surowiec mogą zostać one zagospodarowane w procesie recyklingu oraz odzysku energii – zwraca uwagę Monika Mąkowska, Business Area Manager HW&OW w Stena Recycling. Według danych zgromadzonych przez GUS w 2012 roku, w Polsce wytworzono 1 737 tys. ton odpadów kwalifikujących się jako niebezpieczne. Możliwość poddawania ich odzyskowi i zasady, którch należy przestrzegać podczas tych czynności, zależą przede wszystkim od właściwości produktu. Nie wszytskie odpady można poddać ponownej obróbce. Największy problem pojawia się jeśli odpady posiadają substancje nieorganiczne, np. nikiel, zużyte oleje i rozpuszczalniki, farby czy kleje. Jako przykład  GUS podaje, że w 2012 r. w Polsce spośród 4 685 ton zużytych rozpuszczalników, recyklingowi poddano 3 118 ton, 82 tony posłużyło do odzyskania energii, 1 484 ton spalono, a jedynie 1 tona była składowana. Odpady niebezpieczne nie powinny być mieszane, ponieważ jedynie selektywna zbiórka umożliwia maksymalizację wskaźnika recyklingu. Odzysk dokonuje się głównie w procesie rozdrobnienia odpadów, poddawania ich dokładnemu i zautomatyzowanemu sortowaniu, a natępnie dalszej obróbce. W „Krajowym planie gospodarki odpadami 2014” oszacowano, że w 2016 r. ilość olejów odpadowych możliwych do odzyskania wyniesie 88,6 tys. ton, podczas gdy w 2022 r. będzie to 83,2 tys. ton. 

Odzysk odpadów niebezpiecznych

Bezpieczeństwo odzysku

Przy działaniach związanych z odpadami niebezpiecznymi należy zachować szczególną ostrożność. Przepisy prawne określające sposoby postępowania z nimi mają zapewnić bezpieczeństwo firmie, pracownikom i środowisku. Osoby zarządzające procesem gospodarowania odpadami niebezpiecznymi muszą posiadać odpowiednie kompetencje, aby ich działania zapewniały bezpieczeństwo. Każdy przedsiębiorca musi spełnić określone regulacje prawne. Nie ma większego znaczenia to, czy sam zarządza odpadami, czy korzysta z usług outsourcingu. Wytwarzanie, magazynowanie oraz transport odpadów niebezpiecznych są regulowane m.in. Ustawą o odpadach, Ustawą o transporcie odpadów niebezpiecznych oraz Umową europejską dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych ADR.


Opakowaia niebezpieczne a ustawa

Zgodnie z prawem przedsiębiorca musi posiadać odpowiednie zezwolenia oraz odpowiednio duże środki materialne do prawidłowego magazynowania oraz transportu odpadów niebezpiecznych. Należy dokładnie sprawdzić firmę i osoby, które mają być odpowiedzialne za proces gospodarowania odpadami niebezpiecznymi. Pracodawca ma obowiązek sprawdzić czy jednostki, którym powierza to zadanie posiadają kompetencje oraz wymagane uprawnienia. Ponadto przedsiębiorca odpowiada za prawidłową klasyfikację odpadów i nadanie im właściwego kodu odpadu. Odpady muszą być posegregowane i umieszczone w certyfikowanych pojemnikach, odpowiednich dla danej kategorii. Przedsiębiorca ma obowiązek prowadzenia dokumentacji procesu gospodarowania odpadami w firmie. Zakazane są wszelkie rozcieńczanie i mieszanie ze sobą odpadów niebezpiecznych, a także innych niż niebezpieczne, np. komunalnych. Ważną kwestią jest też pojazd transportujący odpady niebezpieczne. Musi być on odpowiednio wyposażony. Do najistotniejszych zaleceń zalicza się: odpowiednią skrzynkę ADR, wymagane instrukcje pisemne, pomarańczowe tablice. Sam kierowca powinien posiadać odpowiednie uprawnienia oraz dokumenty przewozowe. Zadrza się, że konieczne jest także wyznaczenie przez przedsiębiorstwo doradcy do spraw bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych.Taka osoba musi posiadać specjalne uprawnienia, które nadaje Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego. 

Do najbadziej powszechnych nadużyć w kwestii odpadów niebezpiecznych zalicza się nadanie, załadunek i przewóz towarów niebezpiecznych w opakowaniach, które nie spełniają odpowiednich wymagań. Kategorycznie zabronione jest także transportowanie takich towarów luzem. Wszystkie regulacje prawne dotyczące odpadów niebezpiecznych  mają na celu ochronę środowiska naturalnego oraz życia ludzi i zwierząt. Zastosowanie sie do ustalonych zasad pomoże bezpiecznie przewieźć odpady w odpowiednie miejsca, w których mogą być one poddane procesom odzysku, a tym samym wykorzystany zostanie ich maksymalny potencjał.