W Polsce co roku wytwarzamy 12 mln ton odpadów komunalnych. W większości (ponad 90%) trafiają one na składowiska. Na mocy nowej dyrektyw UE, w tym dyrektywy opakowaniowej 2004/12/EC, do 2014 r. Polska musi ograniczyć składowanie odpadów biodegradowalnych do 35% oraz osiągnąć odpowiednie poziomy odzysku (min.60%) i recyklingu (min. 55%).

Odpady - trwają prace nad nowymi ustawami - czy Polsce uda się uciec przed karami UE?
Aby wypełnić nałożone na Polskę zobowiązania, niezbędne jest wprowadzenie odpowiednich przepisów prawa oraz powszechna edukacja ekologiczna. Nowe obowiązki dotyczą wszystkich, w tym mieszkańców i przedsiębiorców.

Polski System Recyklingu Organizacja Odzysku SA (PSR) dostrzega poważne problemy na rynku gospodarki odpadami, w tym szereg zjawisk patologicznych z którymi administracja rządowa sobie nie radzi. W obliczu nowelizowanych i zaostrzających się przepisów prawa w dniach 03-04. lutego br. PSR zorganizował w Spale spotkanie przedsiębiorców zajmujących się zbiórką oraz recyklingiem i odzyskiem odpadów opakowaniowych. Tematem przewodnim spotkania były problemy rynku i prace dot. nowelizacji prawa gospodarki odpadami. Podczas szkolenia eksperci z Ministerstwa Środowiska, Krajowej Izby Gospodarczej i PSR oraz praktycy z branży zaprezentowali stan rynku, zakres przygotowywanych zmian prawa, wyniki kontroli podmiotów związanych z gospodarką odpadami oraz nowoczesne rozwiązania w zakresie przetwarzania i zbiórki odpadów opakowaniowych. W dyskusji podkreślano, że nasze zapóźnienie w gospodarce odpadami, ogromny udział zjawisk patologicznych i ślimaczące się procesy legislacyjne poważnie zagrażają wywiązaniu się kraju ze zobowiązań wobec UE, co grozi poważnymi karami sięgającymi stek milionów PLN rocznie.

W zgodzie z prawem
Według danych Eurostatu za ostatnie lata jeden mieszkaniec Unii Europejskiej wytwarza średnio ponad 500 kg odpadów komunalnych w roku. Choć w Polsce wskaźnik ten jest odpowiednio niższy (nieco ponad 300 kg na osobę), to i tak produkujemy 12 mln ton odpadów rocznie. Większość z nich trafia na składowiska – wg raportu jest to 87% wszystkich produkowanych w Polsce odpadów, lecz w rzeczywistości szacuje się, że liczba ta sięga aż 95%. Natomiast w UE średnia wynosi niecałe 40%, przy czym wskaźnik ten zawyżany jest przez „nowe kraje członkowskie”, m.in. Polskę, Słowację czy Rumunię.

Zgodnie z unijnymi dyrektywami Polska jest zobowiązana do 2014 roku uzyskać odpowiednie poziomy odzysku i recyklingu, ograniczyć składowanie odpadów oraz ich wytwarzanie. Oznacza to, że obowiązki spoczywające m.in. na polskich przedsiębiorcach będą się zaostrzać, a także generować coraz wyższe koszty.

W obszarze odzyskiwania opakowań istotną rolę odgrywają organizacje odzysku, które przejmują obowiązki od przedsiębiorców wprowadzających na rynek opakowania wraz z produktem. Organizacje odzysku zapewniają osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, prowadzenie sprawozdawczości oraz pomoc prawną, czy fachowe doradztwo. Ponadto czynnie uczestniczą w tworzeniu efektywnego systemu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, wspierając ich zbiórkę oraz odzysk. Organizacje odzysku współpracują ściśle z recyklerami i operatorami komunalnymi (firmy odbierające odpady), dlatego też to właśnie im PSR dedykował ostatnie szkolenie.

Trwają prace nad nowymi ustawami: o odpadach oraz o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Po przyjęciu przez Rade Ministrów w 2010 r. założeń do tych ustaw rozpoczęły się prace w Rządowym Centrum Legislacyjnym nad stworzeniem projektów ustaw. Prace winny zakończyć się w lutym b.r. następnie projekty będą poddane procesowi konsultacji społecznych i zatwierdzeniu przez Radę Ministrów. Później trafią do Sejmu. Równolegle winny być notyfikowane w Komisji Europejskiej – wyjaśnia Krzysztof Kawczyński, prezes PSR, przewodniczący Komitetu Ochrony Środowiska Krajowej Izby Gospodarczej. Zainteresowanie zmianami i interpretacją regulacji prawnych wśród polskich przedsiębiorców jest wysokie – otrzymujemy wiele zapytań o prawidłowe postępowanie z odpadami. Dlatego też organizujemy kolejne bezpłatne szkolenia na ten temat – dodaje Kawczyński.

Krzysztof Kawczyński podkreślił również w swojej wypowiedzi opieszałość w pracach nad ustawami. Wnioskuje on, że jeżeli proces legislacyjny nadal będzie postępował tak wolno to ustawy nie mają szans zostać uchwalone do wakacji. Istnieje zatem realna obawa- w związku ze zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi w Polsce- że nowy parlament nie będzie kontynuował prac nad ustawami.

Może uda się nam pobić kolejny rekord prac nad jedną ustawą o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, czyli 5 lat prac i nic. Polska już naruszyła termin wdrożenia nowej ustawy o odpadach (grudzień 2010 r.). Ciekawe, kto będzie płacił nałożone na nasz kraj przez Unię Europejską kary – czyżby my (przedsiębiorcy i mieszkańcy)? – podsumowuje Kawczyński.

W Trosce o Naturę
Jednym ze statutowych celów organizacji odzysku jest edukacja w zakresie odzysku i recyklingu, jak również promowanie postaw proekologicznych wśród najmłodszych. Dlatego też PSR, w ramach ogólnopolskiego programu edukacji ekologicznej „W Trosce o Naturę”, prowadzi cykliczne szkolenia, warsztaty oraz publiczne kampanie edukacyjne skierowane zarówno do dzieci i młodzieży, jak i dorosłych. Więcej informacji na temat szkoleń oraz o prowadzonych działaniach edukacyjnych znajduje się pod adresem www.psr.pl bądź www.wtrosceonature.com.

Polski System Recyklingu Organizacja Odzysku SA powstała w grudniu 2001 r. i jest obecnie jedną z największych organizacji odzysku w Polsce. Jej misją jest aktywny udział w budowie krajowego systemu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, zapewniającego przedsiębiorcom bezpieczne wykonanie obowiązków ustawowych. Jej działaniu towarzyszą szeroko zakrojone edukacyjne działania promujące prawidłową gospodarkę odpadami.