Na świecie co roku zużywa się ponad 205 miliardów puszek. Dane na temat średniej światowej odzysku opakowań aluminiowych mówią o 58 proc. recyklingu. Przodują tu takie kraje, jak Szwajcaria, Szwecja i Finlandia, gdzie powtórnie wykorzystuje się ponad 90 proc. puszek.

Recyrkulacja aluminium z puszek

Na polskim rynku aluminiowe puszki do napojów pojawiły się w dużych ilościach stosunkowo niedawno. Jednak konsumpcja napojów w puszkach, w naszym kraju rośnie bardzo szybko i w roku 2004 przekroczyła 2,2 miliarda sztuk.

W przeliczeniu na jednego Polaka daje to roczne spożycie na poziomie ok. 57 sztuk, podczas gdy jeszcze w roku 2001 wynosiło ono około 45 sztuk. W tym samym roku 2001 - przodujący w Europie w konsumpcji napojów z puszki - przeciętny Anglik spożył ich 126 sztuk, a Amerykanin ponad 400.


Europejski rynek puszek w mld sztuk


Światowy rynek opakowań w mld sztuk

Konsumenci w Polsce, podobnie jak na całym świecie, coraz chętniej sięgają po napoje w puszkach. Wynika to z zalet puszki: jest atrakcyjna wizualnie, lekka, nie tłukąca, a ponadto pozwala szybko schłodzić znajdujący się w niej napój.

W roku 2004 przeciętny Polak wypił ponad 58 sztuk napojów puszkowych - dla porównania pięć lat wcześniej, w 1999 r. ilość ta osiągała ok. 30 sztuk.


Przeciętna konsumpcja napojów w puszkach w Polsce (w sztukach na jednego mieszkańca)

Światowe zużycie puszek do napojów kształtuje się dziś na poziomie ponad 220 miliardów sztuk rocznie. Z tego 81 procent stanowią puszki wykonane w całości z aluminium. Na krajowym rynku (około 2,2 miliarda sztuk) zdecydowana większość wśród puszek (blisko 90 procent) stanowią półlitrowe puszki na piwo.

Na rynku opakowań piwa udział puszki systematycznie rośnie i w 2003 r. wynosił 36,5 procenta. Dla porównania w roku 1998 udział ten wynosił 12 procent.


Konsumpcja puszek w Polsce

Puszka napojowa z aluminium to opakowanie najlepiej dostosowane do recyklingu - tak twierdzą Amerykanie. Ilościowo do ponownego przerobu wraca w USA dwa razy więcej puszek niż jakichkolwiek innych opakowań. Jedną z form promocji tego właśnie opakowania jest właśnie nacisk na jego wysoką podatność recyklingową. Ciekawą formą promowania tego recyklingu jest... oddawanie pustych puszek organizacjom charytatywnym. Amerykanie podkreślają także, że odzysk 40 puszek daje oszczędność energii równoważną zawartości galonu etyliny. W ten właśnie sposób w 2004 roku „zaoszczędzili" oni 15 min baryłek ropy naftowej. W USA szczególne zasługi na tym polu ma Aluminum Can Council (ACC) -Rada Puszki Aluminiowej afiliowana przy Aluminum Association.

Na naszym kontynencie też oczywiście traktujemy temat równie poważnie. Brytyjskie ministerstwo przemysłu i handlu opublikowało w tym roku raport o ekonomicznych aspektach odzysku opakowań od poziomu gospodarstw domowych. Wynika z niego jasno, ze odzysk opakowań metalowych jest najprostszy, a jego efekty najłatwiejsze do zmierzenia. Zgodnie z dyrektywą EU „O opakowaniach i odpadach opakowaniowych" z 1994 roku wraz ze zmianami wprowadzonymi w roku ubiegłym, wszystkie kraje Unii mają wprowadzić system zbiórki i odzysku surowców z opakowań. Generalnie ok. 60 proc. zużytych opakowali musi trafić do ponownego przerobu (w różnych surowcach poziom ten określono na 55-80 proc.). Dla szkła, papiery i tektury jest to 60 proc. wagowo, dla metali 50 proc., dla tworzyw sztucznych zaś 22,5 proc., a drewna 15 proc. By do 2008 odzyskiwana była połowa wszystkich zużywanych metali, tworzone są odpowiednie systemy bodźcowe. Konkluzja raportu jest taka, iż opakowania metalowe uzyskują najwyższy wskaźnik Best Value Performance Indicators (BVPI), a zbiórka opakowań metalowych przyspiesza i ułatwia także zbiórki innych surowców wtórnych na poziomie lokalnym.

Recykling puszek aluminiowych w porównaniu do produkcji aluminium z rudy boksytu to:

- mniejsza emisja zanieczyszczeń powietrza aż o 95 procent, a wody o 97 procent,
- niższe o 95 procent zużycie energii elektrycznej,
- oszczędność naturalnych złóż rudy - recykling jednej tony złomu aluminiowego pozwala oszczędzić cztery tony boksytu oraz równowartość energetyczną 700 kg ropy naftowej,
- mniejsza ilość odpadów deponowanych na składowiskach,
- produkcja aluminium wtórnego jest o 60 procent tańsza od produkcji z rudy,
- dodatkowe dochody dla zbieraczy - za kilogram puszek (przeciętnie 60 sztuk) można otrzymać 2-4 zł.

W Polsce w 2004 r. wartość tylko samego surowca ze sprzedanych puszek aluminiowych przekroczyła 150 milionów złotych.


Odzysk puszek aluminiowych w Polsce

Obecnie poziom odzysku puszek napojowych w Polsce przekroczył średnią europejską wartość tego wskaźnika. Jesteśmy więc krajem, który w przeciągu dziesięciu lat doskonale poradził sobie z efektywnym wdrożeniem odzysku puszek po napojach.

Dla porównania odzysk ten wynosił w 2002 r. w wybranych krajach odpowiednio: Austria - 50%, Portugalia - 21%, Hiszpania - 20%, Szwecja - 88%, Francja 29%, Szwajcaria - 91%, Holandia - 77%, Włochy - 43%, Irlandia - 26%, Wielka Brytania - 42%, Norwegia - 89%, Polska - 41%.

Mówiąc o puszkach z aluminium należy pamiętać:

- Złoża boksytu (rudy aluminium), z którego otrzymuje się aluminium nie odnawiają się, co prowadzi do ich bezpowrotnego wyczerpywania.

- Mimo, że minęły już czasy, gdy uważano aluminium za metal półszlachetny i kosztowało ono więcej niż złoto, to produkcja aluminium z rudy wciąż jest stosunkowo droga.

- Produkcja aluminium z boksytu wiąże się z wieloma zagrożeniami dla środowiska: jest energochłonna (produkcja 1 kg tego metalu wymaga ok. 20 kWh energii elektrycznej, czyli 20 razy tyle, co wyprodukowanie 1 kg chleba) i prowadzi do skażenia gleby, wody i powietrza.

TYMCZASEM:

- Aluminiowe puszki w całości nadają się do ponownego przetworzenia i nie powinny trafiać na składowiska odpadów.

- Odzysk aluminium z puszek prowadzić można w nieskończoność, nie powodując utraty jakości metalu.

- Recykling puszek aluminiowych, w stosunku do produkcji aluminium z boksytu, powoduje zmniejszenie ilości zanieczyszczeń powietrza aż o 95 proc., a zanieczyszczeń wody o 97 proc. Wymaga też o 95 proc. mniej energii elektrycznej.

- Oszczędza się w ten sposób również naturalne złoża rud - recykling 1 tony złomu aluminiowego pozwala oszczędzić 4 tony boksytu oraz równowartość energetyczną 700 kg ropy naftowej.

- Produkcja aluminium wtórnego jest o 60 proc. tańsza od produkcji z rudy.

- W Polsce w 2003 roku wartość tylko samego surowca ze sprzedanych puszek aluminiowych przekroczyła 120 mln zł. Za kilogram puszek - średnio 60 sztuk - można otrzymać przeciętnie 2-3 zł.

Źródła: www.recal.org.pl, www.recal.com.pl, Beverage Can Market Europe, www.mos.gov.pl, www.odpady.net.pl, oraz materiały własne www.opakowania.com.pl
Źródło: ''