Stanowisko Stowarzyszenia Polska Koalicja Przemysłowa na rzecz Opakowań Przyjaznych Środowisku „Eko-Pak” w sprawie zakazu stosowania jednorazowych toreb z tworzyw sztucznych.

W związku z toczącą się publiczną dyskusją w sprawie zakazu stosowania jednorazowych toreb z tworzyw sztucznych w jednostkach handlu detalicznego w imieniu członków Stowarzyszenia Eko-Pak apelujemy o rozwagę przy podejmowaniu decyzji w tej sprawie.

Tocząca się debata o zakazie stosowania toreb to temat zastępczy, bo problemem jest brak selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych, a nie same torby, na co wpływ ma niewystarczająca edukacja i lekceważenie prawa.

Jednoznacznie stwierdzamy, że:

- prawo europejskie w dyrektywie opakowaniowej wprowadziło obowiązek spełniania przez opakowania tzw. wymagań zasadniczych i nie dyskryminuje żadnego materiału oraz formy, wprowadza natomiast obowiązek minimalizacji opakowania, wypełniania kryteriów zdrowotnych, przydatności do recyklingu i zapewnienia odpowiedniego poziomu recyklingu zużytych opakowań itp. Dyrektywa transponowana została w całości i obowiązuje w polskich ustawach (2,3);

- prawo polskie i europejskie nie wprowadza żadnych (!) wymagań materiałowych dla opakowań i nie daje upoważnienia nikomu do wprowadzania jakichkolwiek zakazów czy nakazów (jedynym wyjątkiem są przepisy o imprezach masowych, z których wynika zakaz stosowania w ich trakcie opakowań ze szkła ze względu na bezpieczeństwo uczestników (4);

- do tej pory nie przeprowadzono badań naukowych świadczących o tym, iż jedne opakowania są bardziej ekologiczne od innych, a liczne próby opracowania metod porównawczych, opartych na przykład na badaniu tzw. cyklu życia produktu skończyły się fiaskiem;
v - przedsiębiorcy w Polsce ponoszą wysokie koszty zapewnienia recyklingu odpadów opakowaniowych, odpowiadają za osiągnięcie poziomów odzysku i recyklingu oraz wywiązują się ze swych ustawowych obowiązków (5);

- władze samorządowe – mają liczne obowiązki w zakresie gospodarki odpadami, ale wbrew ustawom się z nich nie wywiązują – np. do 13.01.2006r. uchwalenie regulaminu utrzymania porządku i czystości w gminach, a do 13.04. 2006r. określenie wymagań, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (6), tymczasem wg danych Ministerstwa Środowiska na dzień 31 lipca 2007r. tylko 71,11% gmin posiadało uchwalony regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gmin i tylko 39,06% gmin określiło te wymagania;

- w 2004 roku jedynie 2,5% odpadów komunalnych zostało zebranych selektywnie (7), (w 2006 jedynie 4%), a obowiązkiem gmin, wynikającym z przepisów o odpadach (8) jest m. in. objęcie mieszkańców gminy systemem odbierania odpadów komunalnych i zapewnianie funkcjonowania systemu selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych w celu:

a) ograniczenia składowania odpadów komunalnych ulegających biodegradacji,
b) wydzielania odpadów niebezpiecznych z odpadów komunalnych,
c) osiągnięcia poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych;

- szczególnie naganne jest lekceważenie, a wręcz bojkotowanie przepisów w sprawie sposobu postępowania z odpadami opakowaniowymi (9), a gminy zamiast egzekwować przestrzeganie prawa, same łamią regulacje powodując chaos;

- „fruwające torebki” to wynik złego postępowania z odpadami przez konsumentów lub niewłaściwego prowadzenia składowiska, ale bez zintegrowanej gospodarki odpadami, w której będą stosowane standardy zbierania, transportu, odzysku i recyklingu odpadów nie da się zapanować nad składowiskami;

- rząd RP na poziomie krajowym, ogólnopolskim (samorządy na poziomie lokalnym) musi prowadzić permanentną edukację obywateli, do czego jest zobowiązany poprzez dyrektywy unijne, dokumenty kierunkowe, takie jak Polityka Ekologiczna Państwa czy Narodowy Program Edukacji Ekologicznej oraz prawo, od Konstytucji RP począwszy, bo to konsumenci śmiecą, a nie torebki samodzielnie rozprzestrzeniają się po Polsce.

Torby foliowe to opakowania uznawane przez konsumentów, bo są praktyczne i wygodne, czyli lekkie, trwałe, wytrzymałe, są nieprzemakalne, więc stanowią dobrą ochronę dla specyficznych produktów ze względu na zapach bądź konsystencję, takich jak ryby, mięso, kapusta kiszona i wielu innych.

Podstawowym argumentem wytaczanym przeciwko stosowaniu torebek jednorazowych jest to, iż ich rozkład trwa ponad 400 lat, ptaki mylą je z rybami i połykając je się duszą, torby zaśmiecają środowisko naturalne i unoszą się w powietrzu nad składowiskami odpadów.

Tymczasem większość odpadów opakowaniowych, w tym zużyte torby plastikowe nadaje się do recyklingu, czyli takiego przetworzenia, aby surowiec, z którego zostały wytworzone mógł być w jakiejś innej postaci znów wykorzystany. Jednocześnie wg badań GFK Polonia z 2005 roku tylko 13 % respondentów zadeklarowało, iż segreguje wszystkie 4 podstawowe rodzaje odpadów.

Konsumenci powinni SEGREGOWAĆ odpady, czyli wrzucać do odpowiednich pojemników, aby mogły one trafić do recyklerów, tj: makulatura do papierni, odpady z opakowań ze szkła do hut, a odpady opakowaniowe z tworzyw do firm, które zajmują się ich przerobieniem na granulaty czy paliwa, itd. Jednocześnie odpady, których nie opłaca się segregować powinny zostać spalone z odzyskiem energii w profesjonalnych spalarniach odpadów komunalnych.

Potrzebujemy edukacji, a nie prawnych, arbitralnych zakazów, których słabości już dowiódł wojewoda łódzki uchylając uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi o zakazie stosowania toreb jednorazowych, w uzasadnieniu powołując się na naruszenie konstytucyjnej wolności prowadzenia działalności gospodarczej.

Reasumując, nie można powiedzieć jednym opakowaniom – tak, a innym – nie. Każdy z materiałów ma swoje niepodważalne zalety np.:

plastik – jest niełamliwy, szczelny, lekki, możliwy do recyklingu;
papier – jest tani i to surowiec odnawialny,
szkło – jest higieniczne i eleganckie, itp.

Edukacja społeczeństwa w zakresie właściwego postępowania z odpadami jest niezbędna, czego dowodzi m.in. badanie „Świadomość ekologiczna Polaków” przeprowadzone przez TNS OBOP w 2007 r., z którego wynika, iż tylko 60% Polaków od czasu do czasu podejmuje jakieś działania na rzecz ochrony środowiska, a trzech na 10-ciu Polaków ich nie podejmuje lub robi to rzadko, determinujących wśród czynników determinujących zakup towarów codziennego użytku cena stanowi aż 86%, opakowanie 10%, a bezpieczeństwo dla środowiska jedynie 5% i jest najmniej ważnym czynnikiem dla kupujących. Jednocześnie Polacy oczekują praktycznych informacji, jak dbać o środowisko.

Aby zapewnić recykling surowców wtórnych potrzebne jest selektywne zbieranie odpadów, co powinni robić mieszkańcy i branża gospodarki odpadami, a władze samorządowe powinny zająć się edukacją oraz tworzeniem warunków do realizacji prawa i jego egzekwowaniem.

Póki co, jedynym i niepodważalnym atutem toczącej się dyskusji jest wzrost zainteresowania społecznego tematem zużytych opakowań.

JAK SEGREGOWAĆ, czyli SELEKTYWNIE ZBIERAĆ ZUŻYTE OPAKOWANIA?

Wszyscy mieszkańcy powinni segregować odpady już na etapie ich wrzucania do śmietnika, aby oddzielić te które nadają się do ponownego wykorzystania, stanowiąc cenne źródło surowców wtórnych od tych, z którymi już nic nie da się zrobić i muszą trafić w ostateczności na składowisko. Firmy zajmujące się odbieraniem odpadów od mieszkańców powinny zapewnić odpowiednie pojemniki czy worki.

Sposób postępowania z odpadami opakowaniowymi określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 7 września 2005 r. w sprawie szczegółowego postępowania z odpadami opakowaniowymi (Dz.U. z 2005r. nr 219 poz. 1858)

Zużyte opakowania zbiera się selektywnie do specjalnych pojemników ustawianych w miejscach publicznych:

- z papieru – do pojemników w kolorze niebieskim z napisem „PAPIER”,
- ze szkła bezbarwnego – do pojemników w kolorze białym z napisem „SZKŁO BEZBARWNE”,
- ze szkła kolorowego – do pojemników w kolorze zielonym z napisem „SZKŁO KOLOROWE”,
- z metali, czyli aluminium i stali, a także z tworzyw sztucznych oraz odpady opakowaniowe,
- wielomateriałowe – do pojemników w kolorze żółtym z napisem „METALE, TWORZYWA SZTUCZNE”.

W całym procesie samorządy powinny odegrać kluczową, pozytywną rolę, poprzez promowanie właściwych postaw mieszkańców i firm z branży gospodarki odpadami.

PRAKTYCZNE RADY dla konsumentów

Torby foliowe nie są naszymi wrogami, mają wiele praktycznych funkcji, chodzi tylko o to, aby ich używać w sposób rozsądny i po użyciu postępować z nimi właściwie.

- Kupujesz mało – miej torbę wielokrotnego użytku!
- Kupujesz dużo – zastanów się nad zbiorczymi pojemnikami na zakupy!
- Zapomniałeś torby na zakupy lub kupujesz specyficzne produkty, weź jednorazową torbę foliową, ale nie bierz więcej, niż potrzeba!
- Masz zużytą torbę foliową – wyrzuć do pojemnika w kolorze żółtym z napisem „METALE, TWORZYWA SZTUCZNE”!

Przypisy:
1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (OJ L 365, 31/12/1994 P. 0010-0023 z dnia 20 grudnia 1994) 2. Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. 2001 nr 63 poz. 639 z późn. zm.)
3. Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U. z 2001 nr 63 poz. 638 z późn. zm.)
4. Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych ( Dz.U. z 1997 nr 106 poz. 680 z późn. zm.)
5. Komisja Europejska, Informacja o opublikowanych danych o odpadach opakowaniowych za rok 2005 http://ec.europa.eu/environment/waste/packaging/data.htm
6. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zamianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005r. Nr 175, poz. 1458)
7. Krajowy Plan Gospodarki Odpadami (MP, załącznik do nru 90, poz. 946 z dnia 29 grudnia 2006r.)
8. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 o odpadach (Dz.U. 2001 nr 62 poz. 628 z późn. zm.)
9. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 7 września 2005 r. w sprawie szczegółowego postępowania z odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2005 nr 219 poz. 1858)


Źródło: ''

Komentarze

  • opinia zwykłego-edukowanego obywatela

    Zgadzam się z wyważonym stanowiskiem firmy "Eko-Pak" Jak segregujemy i zagospodarowujemy odpady -to świadczy o poziomie społeczeństwa i jego priorytetach.Więcej inicjatywy,edukacji i środków finansowych na ten cel,zestrony firm i gmin zajmujących się tym problemem,pozwoli na rozsądne stosowanie różnych opakowań. Najłatwiej zastosować zakaz i brać haracz...to urzędnicy potrafią, a może należy wyjść do społeczeństwa z zastosowaniem wzorcowej selektywnej zbiórki w gminach i gminnej firmy z reciklingiem...pozdrawiam-ekolog

  • Zabrońmy i utopmy cały dział gospodarki

    Niech stracą pracę miliony ludzi, przecież ich teraz potrzeba gdzie indziej, możemy ich przecież zrobić policjantami lub zatrudnić w CBA w dziale śledzenia ludzi z reklamówką, mogą także zostać drwalami, przecież papier w który będziemy pakować żywność nie może być z odzysku, sanepid tego niedopuści. Mówie wam, będzie fajnie, zabrońmy, przecież torebką można du..e wytrzeć a reklamówką nie.. Torebka papierowa napewno nie będzie latać po ulicy.... A wydawało się, że po kaczkach już nie będzie dziwnych pomysłów....