Wszyscy doskonale znamy wszędobylskie nadruki z datą lub numerem partii, które można znaleźć na niemal każdym produkcie kupowanym w supermarkecie. Wykorzystywane do nanoszenia tych informacji systemy znakowania coraz częściej odgrywają znaczącą, rolę chroniąc nas przed nieuczciwością sprzedawców, niską jakością produktów oraz niewiadomym ich pochodzeniem.

Systemy znakowania są atrakcyjne dla producentów z powodu niskich kosztów, co pozwala stosować je w szerokiej gamie produktów. Najpopularniejsze metody to znakowanie: atramentowe, laserowe oraz termotransferowe. Wykonywane nadruki mogą znaleźć się bezpośrednio na produkcie lub na etykiecie. Wszystkie te technologie mają możliwość tworzenia nadruków czytelnych dla człowieka oraz kodów maszynowych. Są to nie tylko tradycyjne kody kreskowe, lecz również coraz popularniejsze kody dwuwymiarowe, takie jak Datamatrix, które pozwalają umieszczać dużo większe ilości danych, są odporne na zniszczenie i mogą zawierać dane całkowicie lub częściowo kodowane.

Technologia Laserowa

W znakowaniu opakowań z wykorzystaniem lasera popularne są dwie metody. W pierwszej metodzie tzw. lasera graficznego (scribing ) wykorzystuje promień lasera prowadzony przez zwierciadła, które z kolei kontrolowane są przez galwomotory. Technologia galwomotoryczna pozwala na znakowanie produktów w ruchu przy wysokich prędkościach oraz statycznych.


Laser graficzny (scribing) - Domino

W drugiej metodzie lasera z matrycą kropkową (dot matrix) wykorzystuje się technologię siedmiu lamp laserowych z których każda wytwarza impulsy laserowe. Promienie przechodzą następnie przez układ optyczny i dalej na powierzchnię produktu.


Metoda lasera z matrycą kropkową (dot matrix) - Domino

Zarządzanie marką

Producenci dużo inwestują w rozwój i utrzymanie marki, konsumenci zaś korzystają z niej jako kryterium ułatwiającego podejmowanie decyzji. Potrzeba czasu zanim ludzie zaczną utożsamiać się z marką, zaufają jej i staną się lojalni w stosunku do niej. Cały ten proces można jednak szybko cofnąć, jeśli markowy produkt jest podrabiany albo zostaje poddany procesowi dywersyfikacji.

Dywersyfikacja

Jest to częsta praktyka polegająca na sprzedawaniu tych samych produktów po odmiennych cenach na różnych rynkach. Cena jest uzależniona od dochodu na osobę, polityki sprzedaży czy innych wskaźników rynkowych. Stwarza to okazję do produkowania oryginalnych towarów na rynek o niższych cenach a potem sprzedawania ich na rynku o cenach wyższych. Praktyka ta zawsze pociąga za sobą konieczność ponownego oznakowania albo nawet przepakowania produktów, prowadzącą do postrzegania ich jako dóbr gorszej jakości, co najczęściej wiąże się dla producenta ze stratą zysków. Do tej pory śledzenie takich poddanych dywersyfikacji towarów było utrudnione, gdyż albo produkt nie zawierał wystarczającej informacji umożliwiającej dokładną identyfikację, albo też koszty systemu umożliwiającego jego śledzenie były zbyt wysokie.

Podrabianie

Jeszcze większym zagrożeniem niż dywersyfikacja produktów jest ich podrabianie. Pozbawieni skrupułów producenci osiągają znaczne korzyści, wykonując kopie wyrobów markowych. Podrabianie wiąże się z istotnymi i najczęściej ukrytymi niebezpieczeństwami. Według niektórych szacunków skala fałszowania lekarstw w Afryce wynosi ponad 50 proc. Konsekwencje wprowadzania na rynek leków o niskiej jakości lub medykamentów nieskutecznych -jak śmierć pacjentów albo nieprzezwyciężenie choroby - są oczywiste, ale niemniej znaczący jest efekt takiego działania na innych obszarach. Słabej jakości podrabiane produkty nie tylko zmniejszają sprzedaż oryginalnych wytwórców, ale także szargają ich reputację, prowadząc do wysuwania pod ich adresem roszczeń. Jeśli producent nie może udowodnić faktu fałszerstwa, straty mogą sięgać wielokrotności utraconych wpływów ze sprzedaży.

Jak znakowanie pomaga stawić czoła zagrożeniom?

Urządzenia znakującego pracującego na linii produkcyjnej można używać jako części systemu ochrony wyrobów. Podstawowe założenie polega na dołączaniu do produktów dodatkowych informacji lub atrybutów w celu ich bezpiecznej, indywidualnej identyfikacji, a także potwierdzania autentyczności. Przyjrzyjmy się bliżej głównym metodom zabezpieczeń.

Kody zabezpieczające

W najprostszej wersji może to być specjalny, trudny do reprodukcji format nadruku dostępny wyłącznie dla oryginalnych producentów, mający postać zamierzonego błędu albo innego prostego atrybutu w zastosowanym foncie. Utrudnia to fałszowanie i umożliwia jego wykrywanie na podstawowym poziomie. Znakowarki laserowe mogą znakować na wskroś, poprzez etykietę, co powoduje oznakowanie również podłoża. Przy próbie ponownego etykietowania produktu oryginalna informacja na materiale pozostanie nadal dostępna. Inną prostą techniką jest znakowanie pojedynczego produktu unikalnym kodem, który może być generowany przy pomocy prostego algorytmu albo też przez bardziej wyrafinowany system. Zaletą tej metody jest jej prostota, możliwość weryfikacji w momencie sprzedaży produktu oraz niski koszt wdrożenia - wszystko czego potrzeba, to proste urządzenie do walidacji kodów.

Kody ukryte

Popularną techniką inkjetową jest również stosowanie kodów ukrytych. Sprowadza się ono do umieszczania na produkcie dodatkowych informacji z jednoczesnym ich ukryciem dzięki zastosowaniu niewidzialnego atramentu. Personel sieci sprzedaży sprawdza obecność ukrytych kodów albo specjalnych materiałów na oznaczeniach. Jeśli są - produkt jest oryginalny. Ponadto system pozwala producentom śledzić produkty w trakcie innych procesów albo w łańcuchu dostaw bez wpływania na ich wygląd. Początkowo w systemach typu inkjet wykorzystywano atrament widzialny w świetle UV, ale obecnie fałszerze znają już tę technologię. Najnowsze rozwiązania pozwalają na dodawanie do istniejących już kodów UV lub wręcz ich zastępowanie trudnymi do wykrycia różnego typu kodami ukrytymi. Można je odczytać wyłącznie przy użyciu specjalnych detektorów.

Dopasowane pary

Ta technika polega na umieszczaniu na produkcie więcej niż jednego kodu, łącząc czasami oznakowania widzialne i niewidzialne, które mogą być ze sobą powiązane, jednakże nie bezpośrednio. Jedne mogą być zrozumiałe dla człowieka, a inne zaszyfrowane w niewidzialnej matrycy danych. Odczytanie obu kodów potwierdza autentyczność produktu. Bardziej skomplikowane systemy wykorzystują niektóre zmienne cechy produktu, tworząc algorytm powodujący zmianę ich wzajemnych relacji, co jeszcze bardziej utrudnia kopiowanie.

Indywidualna numeracja produktów

Podstawową ideą jest w tym przypadku posiadanie przez każdy produkt unikalnego numeru seryjnego, zapisanego w bezpiecznej bazie danych. Artykuł zostaje oznakowany numerem (zazwyczaj nie kolejnym) i innymi informacjami umieszczanymi w bazie danych, do której dostęp mają tylko uprawnieni użytkownicy. Na jej podstawie można odtworzyć historię produktu, jego elektroniczny rodowód, ze wszystkimi transakcjami dodawanymi do zapisu. System śledzi wszystkie transakcje od momentu wyprodukowania do sprzedaży ostatecznemu konsumentowi, zapisywane są także inne aspekty wyrobu, gwarantując jego właściwą identyfikację. Może to być kolor opakowania, rynek przeznaczenia, etc. Najwartościowsza jest w tym przypadku wiedza o całej drodze, jaką pokonał towar, która umożliwia odróżnienie prawdziwej wersji od sfałszowanej, zapewniając śledzenie wyrobu oraz bezpieczeństwo w jednym systemie.

Wojna trwa

Wojna pomiędzy fałszerzami i producentami nigdy się nie kończy. Zalety technik bazujących na kodowaniu zmieniają się tak samo jak zagrożenia. W bitwie o dostarczanie na rynek oryginalnych produktów technologie kodowania oferują proste, wciąż ulepszane i niezbyt kosztowne metody zabezpieczania łańcuchów dostaw. Kluczem do pewnych rozwiązań jest stosowanie kodów, które mogą być odczytywane i potwierdzane w miejscach, w których jest to potrzebne. Systemy te mogą w dużym stopniu przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa produktów, zaś koszty ich wdrożenia są uzasadnione.

Dane, animacje i zdjęcia:
www.domino-printing.com, www.intrex.pl

Komentarze