PPWR: Gospodarka o obiegu zamkniętym rozpoczyna się od projektowania
Podatność na recykling przekształca się z dobrowolnej cechy jakościowej w bezwzględny wymóg regulacyjny. Nowe rozporządzenie UE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) nakłada obowiązek, aby do 2030 roku wszystkie opakowania nadawały się do recyklingu i zawierały określone udziały materiałów z recyklingu pokonsumenckiego (PCR). Przedsiębiorstwa zmagają się z rosnącymi wymaganiami, wyższymi kosztami materiałów oraz zwiększającą się presją na łańcuchy dostaw. Jednocześnie zamknięte obiegi materiałowe pozwalają zmniejszyć zależność od pierwotnych surowców i ograniczyć ilość powstających odpadów

Kluczowe elementy rozporządzenia PPWR
Efekt obiegowości jest w dużej mierze determinowany już na etapie projektowania.
Wybór materiałów, kolorystyka, struktury kompozytowe oraz dodatki decydują o tym, czy opakowanie będzie można efektywnie poddać recyklingowi, czy też cenne zasoby zostaną bezpowrotnie utracone.
W efekcie projektowanie pod kątem recyklingu (Design for Recycling) staje się kluczowym elementem tworzenia zrównoważonych opakowań, które utrzymają pozycję rynkową w przyszłości.
Od 2030 roku zaczną obowiązywać wiążące standardy: wszystkie opakowania muszą nadawać się do recyklingu materiałowego w co najmniej 70 procentach.
Podatność opakowań na recykling została podzielona w przepisach UE na trzy klasy:
- Klasa A: do 95 procent
- Klasa B: do 80 procent
- Klasa C: do 70 procent (minimalny próg)
Opakowania zaklasyfikowane do Klasy C będą stopniowo wycofywane z rynku.
Zostały również wprowadzone obowiązkowe minimalne poziomy zawartości recyklatów pokonsumenckich (PCR) w opakowaniach z tworzyw sztucznych:
- Opakowania wrażliwe na kontakt wykonane z PET: 30 procent
- Opakowania wrażliwe na kontakt z tworzyw sztucznych innych niż PET: 10 procent
- Jednorazowe butelki na napoje: 30 procent
- Pozostałe opakowania z tworzyw sztucznych: 35 procent
Do 2040 roku wymogi te mają wzrosnąć w zależności od kategorii opakowania do poziomu od 25 procent do nawet 65 procent.
Ryzyko niedoboru surowców z recyklingu i presja cenowa
Wprowadzenie rozporządzenia PPWR może doprowadzić do znacznego wzrostu kosztów opakowań z tworzyw sztucznych.
Procesy projektowania, produkcji i zakupu surowców muszą zostać dostosowane do wymogów recyklingu i minimalnych kwot PCR.
Z badań wynika, że popyt na recyklaty PCR może przewyższyć ich dostępną podaż o około 30 procent.
Eksperci przewidują wystąpienie niedoborów recyklatów tworzyw sztucznych.
Wąskie gardła w dostawach oraz wzrost cen mogą wywrzeć dużą presję na rynki oraz konsumentów.
Tani import z krajów o niższych standardach ekologicznych, pracowniczych i niższych kosztach energii może czasowo łagodzić presję cenową, ale stwarza zagrożenie dla europejskiego sektora recyklingu.
Lokalni recyklerzy mają trudności z konkurowaniem w warunkach surowszych regulacji i wyższych kosztów.
Może to obniżyć opłacalność inwestycji w projektowanie pod kątem recyklingu i rozwój lokalnych mocy produkcyjnych oraz zdestabilizować łańcuchy dostaw wysokiej jakości PCR.
W konsekwencji grozi to spadkiem jakości materiałów, uzależnieniem od importu oraz ryzykiem w obszarze zaopatrzenia.
W długim okresie o możliwości stworzenia niezależnej gospodarki obiegu zamkniętego w Europie zdecyduje projektowanie pod kątem recyklingu połączone ze skutecznym zbieraniem odpadów i nowymi technologiami recyklingu.
Przygotowanie gwarancją stabilności
Firma ALPLA, wiodący producent sztywnych opakowań z tworzyw sztucznych, włącza recykling bezpośrednio w swoje procesy produkcyjne.
Prezes ALPLA, Philipp Lehner, podkreśla, że firma integruje cały proces recyklingu w Europie – od bel odpadów po produkcję recyklatu PCR – i nie polega na tanim imporcie.
Posiadanie własnych zakładów recyklingu pozwala firmie wspierać gospodarkę obiegową, zabezpieczając jednocześnie ciągłość produkcji i jakość materiału.
Przykład ALPLA wskazuje, że wczesne inwestycje w projektowanie pod kątem recyklingu, stabilne łańcuchy dostaw PCR oraz wydajne procesy recyklingu zapewniają bezpieczeństwo prawne, stabilność produkcji i długoterminową przewagę konkurencyjną.
Rozporządzenie PPWR jednoznacznie pokazuje, że gospodarka o obiegu zamkniętym nie zaczyna się w momencie utylizacji, lecz już na etapie projektowania.


